ผู้ใดเห็นธรรม ผู้นั้นชื่อว่าเห็นเรา
ผู้ใดเห็นเรา ผู้นั้นชื่อว่าเห็นธรรม

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

ภาพประกอบพิจารณากาย

 

ดูกรภิกษุทั้งหลาย... ภิกษุย่อมพิจารณากายนี้แล ข้างบนแต่พื้นเท้าขึ้นไป ข้างล่างแต่ปลายผมลงมา มีหนังหุ้มอยู่โดยรอบ เต็มด้วยของไม่สะอาดมีประการต่างๆ ว่ามีอยู่ในกายนี้ ผม ขน เล็บ ฟัน หนัง
เนื้อ เอ็น กระดูก เยื่อในกระดูก ม้าม หัวใจ ตับ พังผืด ไต ปอด ไส้ใหญ่ ไส้น้อย อาหารใหม่ อาหารเก่า

ดี เสลด น้ำเหลือง เลือด เหงื่อ มันข้น น้ำตา เปลวมัน น้ำลาย น้ำมูก ไขข้อ มูตร

 

ดูกรภิกษุทั้งหลาย... เปรียบเหมือนไถ้มีปากทั้ง ๒ ข้าง เต็มด้วยธัญญชาติต่างๆ ชนิด คือ ข้าวสาลี
ข้าวเปลือก ถั่วเขียว ถั่วทอง งา และข้าวสาร บุรุษผู้มีตาดี แก้ไถ้นั้นออกแล้ว พึงเห็นได้ว่า นี้ข้าวสาลี

นี้ข้าวเปลือก นี้ถั่วเขียว นี้ถั่วทอง นี้งา นี้ข้าวสาร ฉันใด ดูกรภิกษุทั้งหลาย ฉันนั้นเหมือนกันแล ภิกษุย่อมพิจารณาเห็นกายนี้แล ข้างบนแต่พื้นเท้าขึ้นไป ข้างล่างแต่ปลายผมลงมา มีหนังหุ้มอยู่โดยรอบ

เต็มด้วยของไม่สะอาด มีประการต่างๆ ว่ามีอยู่ในกายนี้ ผม ขน เล็บ ฟัน หนัง เนื้อ เอ็น กระดูก

เยื่อในกระดูก ม้าม หัวใจ ตับ พังผืด ไต ปอด ไส้ใหญ่ ไส้น้อย อาหารใหม่ อาหารเก่า ดี เสลด น้ำเหลือง

เลือด เหงื่อ มันข้น น้ำตา เปลวมัน น้ำลาย น้ำมูก ไขข้อ มูตร เมื่อภิกษุนั้นไม่ประมาท มีความเพียร ส่งตนไปในธรรมอยู่อย่างนี้ ย่อมละความดำริพล่านที่อาศัยเรือนเสียได้ เพราะละความดำริพล่านนั้นได้ จิตอันเป็นไปภายในเท่านั้น ย่อมคงที่ แน่นิ่ง เป็นธรรมเอกผุดขึ้น ตั้งมั่น ดูกรภิกษุทั้งหลาย แม้อย่างนี้ ภิกษุก็ชื่อว่าเจริญ กายคตาสติ ฯ

 

คัดมาจากพระไตรปิฎก เล่มที่ ๑๔  พระสุตตันตปิฎก เล่มที่ ๖ มัชฌิมนิกาย อุปริปัณณาสก์

๙. กายคตาสติสูตร (๒๙๗)

   
  • กายนี้แล มีหนังหุ้มอยู่โดยรอบ เต็มด้วยของไม่สะอาด มีประการต่างๆ

    กายนี้แล มีหนังหุ้มอยู่โดยรอบ เต็มด้วยของไม่สะอาด มีประการต่างๆ

  • ผม

    ผม

  • ขน

    ขน

  • เล็บ

    เล็บ

  • ฟัน

    ฟัน

  • หนัง

    หนัง

  • เนื้อ

    เนื้อ

  • เอ็น

    เอ็น

  • กระดูก

    กระดูก

  • เยื่อในกระดูก

    เยื่อในกระดูก

  • ม้าม

    ม้าม

  • หัวใจ

    หัวใจ

  • ตับ

    ตับ

  • พังผืด

    พังผืด

  • ไต

    ไต

  • ปอด

    ปอด

  • ไส้ใหญ่

    ไส้ใหญ่

  • ไส้น้อย

    ไส้น้อย

  • ๑.อุทธุมาตกะ หรือการพิจารณาซากศพทีพองขึ้นอืด

    ๑.อุทธุมาตกะ หรือการพิจารณาซากศพทีพองขึ้นอืด

  • ๒.วินีลกะ หรือการพิจารณาซากศพที่เขียวคล้ำ

    ๒.วินีลกะ หรือการพิจารณาซากศพที่เขียวคล้ำ

  • ๓.วิปุพพกะ หรือการพิจารณาซากศพที่มีน้ำเหลืองไหลเยิ้ม

    ๓.วิปุพพกะ หรือการพิจารณาซากศพที่มีน้ำเหลืองไหลเยิ้ม

  • ๔.วิจฉิททกะ หรือการพิจารณาซากศพที่ขาดกลางตัว

    ๔.วิจฉิททกะ หรือการพิจารณาซากศพที่ขาดกลางตัว

  • ๕.วิกขายิตกะ หรือการพิจารณาซากศพที่ถูกสัตว์กัดกิน

    ๕.วิกขายิตกะ หรือการพิจารณาซากศพที่ถูกสัตว์กัดกิน

  • ๖.วิกขิตตกะ หรือการพิจารณาซากศพที่มีมือ เท้า ศีรษะขาดหายไป

    ๖.วิกขิตตกะ หรือการพิจารณาซากศพที่มีมือ เท้า ศีรษะขาดหายไป

  • ๗.หตวิกขิตตกะ หรือการพิจารณาซากศพที่ถูกบั่นเป็นท่อนๆ

    ๗.หตวิกขิตตกะ หรือการพิจารณาซากศพที่ถูกบั่นเป็นท่อนๆ

  • ๘.โลหิตกะ หรือการพิจารณาซากศพที่ถูกประหารมีเลือดไหลนอง

    ๘.โลหิตกะ หรือการพิจารณาซากศพที่ถูกประหารมีเลือดไหลนอง

  • ๙.ปุฬุวกะ หรือการพิจารณาซากศพที่เน่าเฟะคลาคล่ำด้วยตัวหนอน

    ๙.ปุฬุวกะ หรือการพิจารณาซากศพที่เน่าเฟะคลาคล่ำด้วยตัวหนอน

  • ๑๐.อัฏฐิกะ หรือการพิจารณาซากศพที่เหลือแต่โครงกระดูก

    ๑๐.อัฏฐิกะ หรือการพิจารณาซากศพที่เหลือแต่โครงกระดูก